Το "πρόβλημα" με την μουσική

Αν και χρόνια "τρέχει" αυτή η συζήτηση, τον τελευταίο καιρό έτυχε και την έχω κάνει περισσότερες φορές από ό,τι συνήθως. Η προηγούμενη έντονη φορά που θυμάμαι να συζητάω περί μουσικής και για το πρόβλημά της ήταν στο γυμνάσιο. Ήταν τότε που αναρωτιόμουν γιατί στους συμμαθητές μου δεν τους αρέσει η μουσική που ακούμε "όλοι" και προτιμούν εκείνη την παλιά και κράζουν τη σημερινή, την τότε σημερινή, ως "κακή" μουσική.

Θυμάμαι μάλιστα, ως παιδάκι ακόμα, εκπομπή με θέμα συζήτησης τότε τη νέα για τα δεδομένα ηλεκτρονική ή, καλύτερα με το όνομά της, την Techno μουσική. Είχαν καλέσει στο στούντιο της εποχής κάτι ροκάδες νέους να πουν την άποψή τους. Μπορεί να ήταν και άλλοι καλεσμένοι, δεν θυμάμαι, γιατί η μόνη στιγμή που μου έκανε εντύπωση ήταν ο ροκάς να λέει πως αυτό δεν είναι μουσική και είναι μια σειρήνα που βαράει όλη την ώρα.

Τόσα χρόνια μετά και τώρα, σήμερα, η ίδια συζήτηση για άλλες μουσικές ή τις ίδιες, και οι ιδέες απαράμιλλα ταυτόσημες με τότε. Το ζω ίσως πιο πολύ καθώς πλέον παίζω μουσική σε πάρτι και κάθε λίγο θα ανοιχθεί το θέμα με το πόσο έχει "χαλάσει" το τάδε είδος μουσικής και πόσο δεν αρέσει αυτό το κομμάτι και "παλιότερα ήταν πιο καλά" ή πιο σωστά.

Η μουσική όμως δεν λειτουργεί διόλου έτσι. Δεν είναι κάτι προσωπικό και δεν είναι κάτι που φτιάχτηκε για τα προσωπικά μας γούστα εξολοκλήρου ώστε να τα ακολουθεί ίδια για ολόκληρη τη ζωή μας.

Αδυνατούμε να κατανοήσουμε ή να θέσουμε ως βάση στον διάλογό μας πως η μουσική είναι κάτι που αλλάζει και εξελίσσεται. Για κάποιους προς το χειρότερο και για κάποιους άλλους προς το καλύτερο. Σαφώς βέβαια εδώ δεν υπάρχει καμία διαφωνία μεταξύ των δύο πλευρών, απλά κανείς από τους δύο για τον απέναντι δεν έχει σώας τα φρένα. Ο ένας για τον άλλο είναι απλά "χαζός" και "δεν ξέρει από μουσική".

Θα σε παρακαλέσω όμως την επόμενη φορά που θα σκεφτείς κάτι παραπλήσιο ή σου περάσει αυτή η σκέψη να κάνεις ένα μικρό βήμα πίσω στο σκεπτικό σου. Δεν χρειάζεται να ομολογήσεις σε κανέναν ότι το έκανες, δεν χρειάζεται καν να το αναφέρεις πουθενά. Απλά αναλογίσου τα παρακάτω για μερικά δευτερόλεπτα.

Πιάσε μερικά κομμάτια μουσικής που σου άρεσαν, ίσως και σου αρέσουν σήμερα, τα οποία είναι και πιο ευρέως αρεστά. Κάτι που θα άκουγες σήμερα παρέα με άλλους σε ένα μαγαζί και θα έκανες μεγάλο κέφι. Ας πάμε σε αυτά που είναι μάλιστα παλιότερα από τα σημερινά "που έχουν χαλάσει" και που "δεν γράφουν πια τέτοιες κομματάρες".

α) Για αυτά που είναι "καλή μουσική" του παρελθόντος τη στιγμή που είχαν δημοσιευθεί, όλοι οι σημερινοί όμοιοί μας τότε, είπαν τα ίδια ακριβώς με όσα είπες σήμερα για το σημερινό σκηνικό.

β) Για τα τραγούδια, για τη μουσική, που οι ίδιοι της εποχής τότε, θεώρησαν ως φοβερή και "τι κομματάρες είναι αυτές", οι προηγούμενοι σκέφτηκαν και είπαν πόσο έχει χαλάσει η μουσική πλέον.

γ) Όσο πίσω και να πηγαίνεις, θα βρίσκεις πάντα το ίδιο σενάριο. Οι νεότεροι θα λατρεύουν το σήμερα τους στην πλειοψηφία τους και οι παλαιότεροι στην πλειοψηφία τους θα θεωρούν πως η μουσική έχει χαλάσει και ότι όταν οι ίδιοι ήταν νέοι η μουσική ήταν σωστή ή καλύτερη.

Θα σου πω και ένα ακόμα λοιπόν παράδειγμα που αρκετοί το ζήσαμε όσο πιο έντονα γίνεται μέχρι σήμερα. Πριν αρκετά χρόνια στην ελληνική λαϊκή σκηνή ή ελληνική ποπ (πες το όπως θες) κυριαρχούσε ένας συνθέτης, παράγοντας δεκάδες επιτυχίες. Θυμάμαι χαρακτηριστικά την παρακάτω χιουμοριστική φράση: "περιμένω την εποχή που θα ακούνε Φοίβο και θα λένε αυτή ήταν μουσική". Αυτή η εποχή έφτασε και τη βιώνουμε εδώ και μια δεκαετία σχεδόν. Ο Φοίβος είχε λοιδορηθεί στις παρέες όσο ίσως κανείς άλλος σύγχρονός μας από τους προηγούμενους ανθρώπους και από αρκετούς νέους που προτιμούσαν τα παλιότερα λαϊκά.

Γιατί στο τέλος η μουσική δεν λειτουργεί έτσι όπως νομίζεις. Ψυχολόγος δεν είμαι να σου αναλύσω σε καμία περίπτωση το παρακάτω, αλλά μπορώ να σου πω, πιστεύω, πως τη μουσική τη συνδέουμε, ηθελημένα ή άθελά μας, με συναισθήματα και καταστάσεις.

Η μουσική που σου άρεσε και θεωρείς την καλύτερη είναι γιατί τότε ήσουν ανοιχτός στα συναισθήματά σου και δεκτικός. Ήταν γιατί τότε, σε μια άλλη σου περίοδο, ένιωσες καλύτερα, πέρασες όμορφα και το vibe σου (όπως λέμε σήμερα) ήταν δυνατό και αλησμόνητο.

Θέλοντας λοιπόν να κρατήσεις το παρελθόν σου –που ήταν μέλλον για κάποιον προηγούμενο– ως το καλύτερο, θα σου πω πως είναι μια μορφή ακούσιου συντηρητισμού. Κατανοητό, γιατί είναι από μια όμορφη εποχή, αλλά μην ζητάς να γυρίσουμε στο παρελθόν σου. Δεν είχαμε όλοι το ίδιο με το δικό σου. Ίσως το μοιραστήκαμε, ίσως το ζήσαμε, αλλά σίγουρα δεν το βιώσαμε κυριολεκτικά και ταυτόσημα το ίδιο με εσένα, που θες να φωνάζεις, όπως φώναξε σε εσένα ο προηγούμενός σου: "Τότε έγραφαν καλύτερη μουσική."

Να είσαι σίγουρος πως η μουσική πριν από αυτή που γνωρίζεις δεν σου αρέσει εξ ολοκλήρου. Πήγαινε από αυτή που καραγουστάρεις και άκου το ίδιο είδος 20 χρόνια πριν. Και μετά πήγαινε άλλα 20. Και άλλα 20. Μπορεί να γουστάρεις ένα, δύο, δέκα κομμάτια, αλλά δεν θα γουστάρεις να το ακούς ολημερίς κι ολονυχτίς όπως όσα ακούς και απολαμβάνεις από τη δική σου εποχή.

υ.γ. Το κείμενο δεν χρειάζεται να είναι μόνο για την μουσική, μπορείς να το αποδόσεις σε πάρα πολλά πράγματα που μας αρέσουν ή δεν μας αρέσουν. Η μουσική όπως και ο συντηριτισμός δεν έχουν όριο αρχής και τέλους.